Tadımda yoğunluk neyi anlatır
Yoğunluk, bir tütünün notalarının ne ölçüde baskın hissedildiğini anlatan bir kavramdır; nota çeşitliliğiyle aynı şey değildir. Tadıma yakmadan başlamak doğru olur, çünkü çubuğun çıplak kokusu elinize bir referans noktası verir özellikle tadıma yeni başlayanların gözünden kaçan bir ayrıntıdır. Bu aşamada no. 1 tubos benzeri tüple korunan bir kutu ile no. 2 torpedo gibi tekli bir çubuk karşılaştırılabilir. Yakılmamış çubuğu çekerken damakta beliren koku ne kadar net ise yoğunluk o ölçüde fazla demektir ve bu küçük alışkanlık sonraki tüm yorumları daha sağlam bir zemine dayandırır. Notu o anda kaydetmek iyi olur, zira hafıza çabucak kaybolur. Aynı çubuğu birkaç kez denemek hatayı önler zira gürültülü yerlerde hafif kokular çabucak gözden kaybolur. Yoğunluk kendi başına iyilik ölçüsü değildir; yalnızca gücü anlatır. Bu yüzden ilk tadımda sabırlı olmak hem de kriterleri baştan netleştirmek en doğru yol olur. Kriter netleşince her puro aynı cetvelle değerlendirilir böylece notlar birbiriyle tutarlı olur. Değerlendirme sırasında telefon uzakta durursa dikkat artar.
Yakılış evrelerine göre aroma değişimi
Bir sigarillonun aroması baştan sona değişir; bu yüzden yoğunluğu tek seferde değerlendirmek yanıltıcıdır üstelik erken davranıp hüküm vermek kolay yapılan bir yanlıştır. İlk üçte birlik bölümde tat genellikle hafif ve net başlar tabii ki bu sıralama her çubukta birebir geçerli olmayabilir. Romeo julieta no. 3 tubos gibi tüplü ve kısa bir çubukta bu kısım kısa sürer çünkü gerçek karakter çoğu zaman bu kısımda saklıdır. İkinci evrede yoğunluk sıklıkla zirveye yaklaşır ve tonlar belirginleşir ve çoğu zaman ilk birkaç çekişten çıkarılan sonuç yarım olur. Petit churchills benzeri kalın çaplı bir vitolada bu yükseliş daha yavaş görülür gerçekten bu yüzden yavaş ilerlemek ödüllendirir. Sonlara doğru sıcaklık arttığından acımsı notalar baskın olabilir gerçekten ısınan tütün asıl tadını ancak orta kısımda ortaya koyar. Her evre için ayrı bir not vermek daha adil sonuç sağlar. Bölümlerin sınırı genellikle net olmaz, o nedenle yaklaşık olarak üçe bölmek işinizi görür. Değişimleri yakalamak adına çekiş aralığını değiştirmemek gerekir. Art arda çekmek sıcaklığı artırır ve aromayı bozar.
Yoğunluğa puan vermenin pratik yolu
Aroma gücünü sayıya dökmek öznel izlenimi daha net hâle getirir mutlaka aynı ışık ve sakin bir köşe tercih edilmelidir. Birden beşe giden bir ölçek çoğu tadımcı için işe yarar bu durum değerlendirmeleri kişiden kişiye daha karşılaştırılabilir kılar. Bir belli belirsiz aromayı, 5 de ağızda uzun süre kalan güçlü notayı anlatır böylece dikkat dağılmaz ve not doğruluğu yükselir. Petit julietas benzeri ince ve kısa bir çubuk çoğunlukla düşük puanlarda yer alır hem de sonradan okunduğunda neyi kastettiğiniz kolayca anlaşılır. Petit julietas 25'lik benzeri aynı boydaki bir kutu de yumuşak notaları yüzünden benzer bir puan çıkarabilir aksi halde aynı ürün iki ayrı not çıkarabilir. Puanı vermeden önce en az üç çekiş yapmak gerekir öte yandan yarım puanlar yazmak fazladan bir karmaşa yaratır. Ölçeği her tadımda aynı tutmak karşılaştırmayı güvenilir yapar. Skalanın orta noktası genellikle tercih edilen puandır, çünkü dengeli aromalar büyük kısmını oluşturur. Uç noktalardaki puanlar gerçekten belirgin durumlarda verilmelidir. Böylece kayıtlar anlamlı olur.
Çap ve duman serinliğinin aroma yoğunluğuna etkisi
Çubuğun kalınlığı, yanışın hızını hem de yoğunluğunu belirgin biçimde değiştirir bu yüzden yanış hattının düzgün ilerlemesini de izlemek yararlıdır. İnce bir çubuk daha çabuk ısınır, dolayısıyla keskin notalar erken öne çıkar nitekim dar çaplılarda sıcaklık artışı belirgin biçimde hızlıdır. Petit royales nasıl içilir gibi ince ve kısa bir çubukta bunu hemen fark edersiniz yanma hızı de tadı doğrudan etkileyen bir etkendir. Geniş çaplı çubuklarda çekiş daha yavaş gelir ve aromalar sonradan açılır ve bu hız aromanın okunma süresini daraltır. Romeo julieta regalias londres benzeri tatlılığı öne alan bir kutu bu farkı güzel gösterir kül oluşumu düzensizse not kısmına yazılmalıdır. Serin duman aromayı daha okunur kılar fakat şiddetini düşürmez tersine geniş gövdede duman daha geniş bir alana dağılır. Bu yüzden çapı not defterine eklemek unutulmamalı. Değişik çaplarda iki ürünü aynı günde denerken önce dar çaplıyı ardından geniş çaplıyı seçmek mantıklıdır. Böylece yoğun tat hafif olanın izlenimini bastırmaz. Aradaki ara zamanı yaklaşık yarım saat tutulmalıdır.
Burundan gelen aroma ile damaktaki tat farkı
Aroma iki yoldan gelir: damaktaki his ve burun boşluğunun yakaladığı aroma oysa ikisi birbirini besler fakat eş anlamlı değildir. Yoğunluğu dikkatle yorumlamak için ikisini ayrı ayrı kaydetmek iyi olur bu ayrım başta önemsiz görünse de sonuçları epey etkiler. Nefesi dudaktan bırakırken burundan hafifçe çıkarmak burun geçişi denemesidir örneğin ılık bir nefes aromayı çok zengin gösterir. Short churchills benzeri kremsi bir robusto bu denemede koku tarafını net gösterir ayrıca burun tıkalıyken denenen tadımlar sağlam olmaz. Short sports tadım notları benzeri ince bir çubuk ise fındıksı tonu daha kısa geçirir sert bir nefes ise narin notaları siler. Güç dilde düşük fakat koku tarafında yüksek çıkabilir aynı şekilde ağır bir yemekten hemen sonra algı azalır. Bu iki notu yan yana koymak aydınlatıcıdır; Bu iki notu ayrı yazmak yanılgıyı giderir. Acemi kişiler için önce burundan gelen notalara bakmak işi basitleştirir. Zamanla damak kısmı de detay vermeye başlar. Değişik kokuları adlandırmayı denemek hafızayı güçlendirir.
Tadımdan önce damağı sıfırlamanın yolları
Ağız yorulduğunda aroma gücü olduğundan zayıf hissedilir üstelik yemek aralarında tadım yapacaksanız bu ayrıntı daha da önem kazanır. Bu yüzden her denemeden sonra oda sıcaklığında su içmek iyi bir alışkanlıktır bu küçük özen aroma gücünün olduğu gibi okunmasını sağlar. Wide churchills aroma profili benzeri geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa su daha uygundur zira yorgun bir damak en güçlü notayı dahi silik hissettirir. Sade kahve kavrulmuş notalarını güçlendirir, şekerli içecek ise notaları bastırır üstelik çok soğuk içecekler dili uyuşturur hem de tat algısını düşürür. Puritos serisi neye benzer benzeri ince ve beşli bir pakette kuru tütün notası suyla daha net anlaşılır bu yüzden temizlik adımı ihmal edilmemelidir. Yanındaki içeceği her tadımda sabit tutmak kıyası korur gerçekten tatlı sıvıdan hemen sonra baharatlı tonlar olduğundan güçlü görünür. Doyduktan hemen sonra değerlendirme yapmak doğru olmaz. Kahve ve su dışında sade çay de kullanılabilir; önemli olan seçimin sade kalmasıdır. Damak temizlendikten sonra iki üç dakika ara vermek faydalıdır. Hızlıca başlanan tadım sıklıkla hatalı sonuçlanır.
Küçük çubuklarda aroma nasıl okunur
Küçük çubuk ölçüsünde içim hızlı olduğundan aroma dalgalanması daha dar bir aralıkta kalır üstelik başlangıç notu bu ölçülerde çabucak kaybolabilir. Dolayısıyla başlangıç ve son çekişler arasındaki oynamayı görmek özen ister bu yüzden küçük bir çubuk büyük boy bir ürüne göre daha sabırlı incelenmelidir. 20 club sigarillo benzeri club kalınlığında bir çubuk ortadaki evreyi genişletir böylece aroma gücünü izlemeyi rahatlatır zira her çekişin ağırlığı daha fazladır. Tadımda 20 mini sigarillo benzeri mini ölçü de sedir tonunu çabucak gösterip sona erer zira değişim dakikalar değil saniyeler içinde olup biter. Mini ölçülerde iki adet denemek tek denemeden daha güvenilir izlenim verir bu nedenle düzenli ve eşit aralıklı nefes tercih edilir. Kutu kokusu yakmadan önceki ilk izlenimi oluşturur dolayısıyla not almayı yanış sürerken değil de bitişten hemen sonra yapmak kolaylık sağlar. Bunu ayrı yazmak yararlıdır. Ölçü küçüldükçe aroma ayrıntısı azalır, fakat güç hissi korunabilir. Bu nedenle küçük çubuk notlarını büyük boy notlarıyla birebir kıyaslamamak daha doğru olur. Ayrı sayfa kullanmak işe yarar.
Notları kayıt altına almanın aroma değerlendirmesine katkısı
Tek seferlik bir deneme yoğunluk hakkında güvenilir bir fikir vermez demek ki her tadım önceki denemenin üzerine eklenir. Günün yorgunluğu, oda kokusu ile saat algıyı değiştirir bu düzen birkaç denemeden sonra gözle görülür fayda verir. Dolayısıyla küçük bir not defteri açmak fayda sağlar yoksa benzer aromalar defalarca yeniden keşfedilir. 20 aniversario yoğunluğu nasıl gibi yıl dönümü sürümü bir puro farklı günlerde tadıldığında sedir notası değişiyor mu görülür ayrıca aynı çubuğa dönüp göz atmak ilerlemeyi görmenizi mümkün kılar. Bastiones kutusu yoğunluğu nasıl gibi koyu ve kalın gövdeli bir kutu ise yoğunluk puanının ne kadar sabit kaldığını ortaya koyar bu durum zaman kaybına yol açar. Saat, puro adı ile puan deftere yazılmalı gerçekten en eski kayıtlar sonradan açıldığında şaşırtıcı farklar gösterir. Notlar birbirinden iki basamaktan çok sapma varsa şartlar gözden geçirilmeli. Zamanla kendi ölçütünüz oturur. Defterde kısa cümleler uzun paragraflardan daha kullanışlıdır. Mesela orta bölüm belirgin sedir kokusu gibi bir not tatmin edici sayılır. İleride okunduğunda anlaşılır olmalıdır.
Yumuşak içim ile güçlü aroma arasındaki denge
Gövde, içimin ağızdaki dokusunu anlatır; aroma gücü ise tatların belirginliğidir çünkü bu iki özellik aynı yönde hareket göstermek zorunda değildir. İkisi sıklıkla birbirinin yerine anılır, oysa bağımsız değerlendirilir bu iki kavramı ayırmak sonuçta daha dürüst bir yorum doğurur. Küçük boy yumuşak puro gibi küçük boy, yumuşak bir puro ince dokulu olsa da sedir tonunu net verebilir mesela sert bir duman zayıf bir aromayla birleşebilir. La cabaña benzeri dengeli bir kutu de orta dolgunlukla sedir tonunu yüksek taşır kaldı ki ağır bir içim aromasız de kalabilir. Demek ki yumuşak dumanlı bir çubuk güçlü aroma verebilir aksi hâl da geçerlidir. Farkı görmek için iki puan tutmak işe yarar bu sebeple tek ifadeyle yoğun yazmak yerine ayrı ayrı yorumlamak önerilir. Dolgunluğa bakıp aroma gücünü tahmin etmek yanıltır. Aynı gövdeli iki çubuk içinde aroma farkı bulmak hassas bir beceridir. Bu becerinin gelişmesi sabır ve tekrarlı kayıt almayı ister. Nihayetinde en güvenilir kriter kendi tercihiniz olacaktır.
Nem ve havalandırma ile yoğunluk algısı
Oda, aroma algısını en az tütün kadar etkiler demek ki en sağlam değerlendirme koşulları sabitlemekle başlar. Nemi düşük bir ortamda tütün hızlı yanar ve keskin notalar abartılır bu nedenle oda şartlarını da deftere geçirmek akıllıca olur. Aşırı nemli ortamda ise duman ağırlaşır ve aroma bastırılır sıcaklık ise tütünün ısınma hızını etkileyen ayrı bir değişkendir. La prado aroma profili gibi ahşap kutulu bir purosunu tadarken kutunun koruduğu nemi hesaba katmak gerekir aksi halde farklı günlerde ortaya çıkan not farkı üründen sanılabilir. San cristobal magnífico puro gibi orta gövdeli onlu bir kutu benzer şartlarda denenirse fark daha doğru görülür tadım günü seçerken bu etkeni unutmayın. Havalandırma ortamdaki yabancı kokuları azaltır, parfüm ise koku duyusunu bozar oysa asıl etken çoğu zaman ortamdaki hava ya da koku çıkar. Değerlendirmeyi hep benzer koşullarda yapmak en güvenilir yoldur. Kapalı bir odada duman yoğunlaşırsa ikinci çubuğun aroması hatalı okunabilir. Kapı açıklığı sağlamak çoğu zaman işe yarar. Hava akımı çok sertse kül düzeni bozulur.